BLOG
Wakacyjna apteczka: Jakie leki mogą wpłynąć na wynik badania EEG?
Elektroencefalografia (EEG) to nieinwazyjne badanie diagnostyczne, które pozwala ocenić aktywność bioelektryczną mózgu. Jest szeroko stosowane w diagnostyce padaczki, zaburzeń snu, stanów napadowych, a także w monitorowaniu funkcji mózgu po urazach lub w przypadkach zaburzeń świadomości. Aby wynik EEG był wiarygodny, ważne jest, by pacjent przed badaniem unikał czynników mogących zakłócić jego przebieg — w tym niektórych leków.
W okresie wakacyjnym, gdy częściej sięgamy po różnorodne środki z apteczki podróżnej — przeciwbólowe, przeciwhistaminowe, uspokajające czy preparaty na chorobę lokomocyjną — ryzyko fałszywego wyniku EEG wzrasta. W tym artykule omawiamy, które leki mogą wpływać na zapis EEG i co warto wiedzieć, przygotowując się do badania w czasie urlopu.
Jak leki mogą wpłynąć na EEG?
Badanie rejestruje fale mózgowe w różnych zakresach częstotliwości (delta, theta, alfa, beta, gamma). Leki mogą zmieniać aktywność bioelektryczną mózgu, powodując:
- spowolnienie rytmów (np. zwiększoną aktywność fal theta lub delta),
- pobudzenie i wzrost fal beta,
- występowanie złożonych zjawisk, takich jak fale ostre lub zespoły iglica-fala,
- zmiany rejonowe, przypominające ogniska padaczkowe.
Zmiany te mogą być błędnie zinterpretowane jako patologiczne lub — przeciwnie — mogą maskować rzeczywiste nieprawidłowości, co prowadzi do trudności diagnostycznych.
Leki najczęściej wpływające na EEG
- Leki uspokajające i nasenne (benzodiazepiny, barbiturany, leki Z)
Przykłady: diazepam, lorazepam, klonazepam, zolpidem, fenobarbital.
Wpływ :
- Zwiększenie aktywności fal beta (14–30 Hz),
- Spłycenie lub zniesienie fal alfa,
- Zmniejszenie liczby wyładowań napadowych u osób z padaczką (może fałszywie sugerować poprawę).
Zalecenie: Przed EEG (jeśli to możliwe) skonsultuj z lekarzem czasowe odstawienie leków uspokajających.
- Leki przeciwpadaczkowe (przeciwdrgawkowe)
Przykłady: karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, lewetyracetam.
Wpływ:
- Tłumienie aktywności padaczkowej,
- Spłaszczenie zapisu EEG,
- Obniżenie aktywności alfa.
Choć są niezbędne w leczeniu padaczki, mogą utrudniać ocenę skuteczności leczenia lub fałszywie sugerować brak aktywności napadowej.
- Leki przeciwhistaminowe I generacji
Przykłady: difenhydramina, hydroksyzyna, prometazyna.
Wpływ:
- Wzrost aktywności theta i delta,
- Zmniejszenie czujności podczas badania,
- Możliwe przejściowe zmiany napadowe.
Zalecenie: Uważnie dobieraj leki przeciwalergiczne – na wakacjach preferuj II generację, np. loratadynę.
- Leki przeciwbólowe z kofeiną lub opioidami
Kofeina (obecna np. w niektórych tabletkach na ból głowy):
- Może zwiększyć aktywność beta, wywołując nadpobudliwość.
Opioidy (np. tramadol, kodeina):
- Tłumią aktywność alfa,
- Mogą wprowadzać zmiany charakterystyczne dla senności lub letargu.
Zalecenie: Unikaj preparatów z kofeiną przed EEG, szczególnie jeśli badanie odbywa się w godzinach porannych.
- Leki na chorobę lokomocyjną
Przykłady: dimenhydrynat, skopolamina.
Wpływ:
- Obniżenie poziomu czuwania,
- Zmiany w rytmach podstawowych,
- Możliwe artefakty przy senności.
Zalecenie: Jeśli wiesz, że czeka Cię EEG po podróży, postaraj się unikać tych leków na 24 godziny przed badaniem.
- Antydepresanty i leki przeciwpsychotyczne
Przykłady: SSRI (np. sertralina, escitalopram), SNRI, amitryptylina, leki atypowe.
Wpływ:
- Zmiany w rytmach snu (np. skrócenie fazy REM),
- Zwiększenie aktywności beta i theta,
- Możliwość wywołania zjawisk przypominających napady.
Zalecenie: W przypadku leczenia psychiatrycznego EEG powinno być interpretowane przez doświadczonego neurologa.
Co warto wiedzieć, planując
EEG po wakacjach?
- Przygotuj listę leków i suplementów, które przyjmowałeś/aś podczas urlopu – w tym również „doraźnych” (np. środki przeciwbólowe, preparaty ziołowe).
- Poinformuj personel medyczny o każdej substancji, która może wpływać na pracę układu nerwowego.
- Nie odstawiaj leków samodzielnie – szczególnie tych przyjmowanych na stałe (np. przeciwpadaczkowych czy psychiatrycznych).
- Zachowaj zdrowy rytm dobowy – niedobór snu lub jego nadmiar także mogą zaburzyć wynik EEG.
- Unikaj alkoholu, kofeiny i suplementów pobudzających na 24 godziny przed badaniem.
Podsumowanie
Leki, które zabieramy ze sobą do wakacyjnej apteczki, mogą mieć realny wpływ na aktywność bioelektryczną mózgu i tym samym — na wynik badania EEG. Choć wiele z nich przyjmujemy okazjonalnie, nawet jednorazowa dawka może wprowadzić zakłócenia w zapisie. Dlatego świadomość działania farmakologicznego oraz konsultacja z lekarzem przed planowanym EEG są kluczowe dla wiarygodnej diagnozy.
Pamiętaj: Badanie EEG to ważne narzędzie diagnostyczne. Dbając o dokładność jego wykonania, dbasz o swoje zdrowie neurologiczne – również po wakacjach.
