BLOG
Nieznane zakątki neurologii: Pierwsza pomoc osobom z chorobami neurologicznymi
Z cyklu: EEG-owe podróże z Neurodiagnostyką
W neurologii nie brakuje nagłych sytuacji, w których szybka i właściwa reakcja otoczenia może uratować życie, zmniejszyć ryzyko powikłań lub złagodzić objawy choroby. Choć choroby neurologiczne bywają złożone i różnorodne, w wielu z nich istnieją konkretne wytyczne dotyczące pierwszej pomocy. W ramach cyklu „EEG-owe podróże z Neurodiagnostyką” przedstawiamy praktyczny przewodnik dotyczący udzielania pomocy osobom z wybranymi schorzeniami układu nerwowego.
Padaczka – kiedy napad nie musi być dramatem
Co się dzieje?
Padaczka to jedna z najczęściej występujących chorób neurologicznych. Napady padaczkowe mogą mieć różną postać – od krótkotrwałych zaburzeń świadomości po tzw. napady toniczno-kloniczne (drgawki, utrata przytomności).
Jak pomóc?
-Zachowaj spokój – najczęściej napad ustępuje samoistnie po 1–2 minutach.
-Zabezpiecz głowę chorego – podłóż coś miękkiego pod głowę.
-Ułóż chorego na boku (gdy drgawki miną) – aby zapobiec zadławieniu.
-Nie wkładaj nic do ust chorego – grozi to urazami.
-Nie unieruchamiaj ciała podczas drgawek.
Wezwij pomoc, jeśli:
- napad trwa >5 minut,
- chory nie odzyskuje przytomności,
- to pierwszy taki epizod,
- doszło do urazu.
Co z EEG?
Elektroencefalografia jest podstawowym narzędziem w diagnostyce padaczki – pozwala rozpoznać typ napadów i dobrać leczenie.
Udar mózgu – każda minuta ma znaczenie
Co się dzieje?
Udar to nagłe zaburzenie krążenia mózgowego. Objawy to m.in.: asymetria twarzy, trudności z mową, niedowład kończyn, zawroty głowy, utrata przytomności.
Jak pomóc?
Rozpoznaj objawy – zastosuj test FAST:
- Face – opadający kącik ust,
- Arm – osłabienie jednej ręki,
- Speech – bełkotliwa mowa,
- Time – wezwij 112 natychmiast!
-Ułóż chorego w bezpiecznej pozycji, nie podawaj jedzenia ani picia.
-Zmierz czas wystąpienia objawów – to kluczowe dla decyzji o leczeniu (np. trombolizie).
EEG po udarze?
Choć EEG nie diagnozuje udaru, może ujawnić zaburzenia czynności mózgu wtórne do uszkodzenia – szczególnie przy napadach padaczkowych poudarowych lub encefalopatii.
Migrena z aurą – czy to „tylko” ból głowy?
Co się dzieje?
Migrena z aurą może objawiać się zaburzeniami widzenia, mowy, drętwieniami czy zawrotami głowy – co może przypominać udar.
Jak pomóc?
-Zapewnij ciszę i ciemność – bodźce mogą nasilać objawy.
-Pomóż choremu przyjąć leki – najlepiej zaraz po wystąpieniu aury.
-Obserwuj – jeśli objawy są nietypowe, nasilają się lub trwają >1h, wezwij pomoc.
A EEG?
W migrenie z aurą EEG może wykazywać niespecyficzne zmiany, niekiedy podobne do tych w padaczce – stąd konieczność różnicowania.
Stwardnienie rozsiane – co zrobić w razie nagłego pogorszenia?
Co się dzieje?
Choroba demielinizacyjna o przebiegu rzutowo-remisyjnym. Pogorszenie może objawiać się np. osłabieniem kończyn, podwójnym widzeniem, problemami z równowagą.
Jak pomóc?
– Nie panikuj – pogorszenie nie zawsze wymaga hospitalizacji.
– Zapewnij choremu odpoczynek i komfort – zmęczenie potęguje objawy.
-Zgłoś się do neurologa – może być potrzebne leczenie sterydami.
Czy EEG ma zastosowanie?
Rzadko – choć w przypadku objawów napadowych lub towarzyszących zaburzeń świadomości EEG może być pomocne w różnicowaniu z padaczką.
Choroby neurodegeneracyjne – jak wspierać w codziennych sytuacjach?
Co się dzieje?
Osoby z chorobą Alzheimera, Parkinsona czy otępieniem naczyniowym mogą doświadczać dezorientacji, spowolnienia, a nawet napadów agresji lub upadków.
Jak pomóc?
-Zachowaj cierpliwość – nie przyspieszaj komunikacji.
-Unikaj przeciążenia bodźcami – hałas, pośpiech pogarszają funkcjonowanie.
-Zapewnij bezpieczeństwo – usuń przeszkody, nadzoruj czynności ryzykowne.
EEG i neurodegeneracja?
W chorobach otępiennych EEG może wykazywać uogólnione spowolnienie aktywności – pomocne w różnicowaniu typów otępienia.
EEG – kluczowe narzędzie
neurodiagnostyczne
Elektroencefalografia odgrywa ważną rolę nie tylko w diagnozowaniu padaczki. To narzędzie pozwala ocenić funkcjonowanie mózgu w wielu stanach ostrych i przewlekłych, np. w encefalopatii metabolicznej, padaczce poudarowej, w monitoringu śpiączek czy w diagnostyce zaburzeń świadomości.
Podsumowanie
Pierwsza pomoc w neurologii to nie tylko znajomość procedur, ale także empatia i uważność. Wiele objawów chorób neurologicznych może być zaskakujących i łatwo je zbagatelizować. Wiedza, jak prawidłowo zareagować, może decydować o zdrowiu, a nawet życiu chorego.
W Neurodiagnostyce wierzymy, że świadoma pomoc i nowoczesna diagnostyka – w tym EEG – to połączenie, które ratuje zdrowie i poprawia jakość życia. Dlatego edukujemy, diagnozujemy i wspieramy – również w tych mniej znanych, a często najtrudniejszych zakątkach neurologii.
